Đọc to là bài tập hiếm hoi rèn được ba thứ cùng lúc: phát âm, nhịp câu, và trí nhớ cấu trúc. Nó cũng là cách duy nhất để phát hiện bạn đang đọc hiểu bằng cách đoán mò.
- Rèn cùng lúc phát âm, nhịp câu và trí nhớ
- Lộ ra những chỗ bạn đọc hiểu bằng cách đoán
- Đọc chậm và đúng hơn là đọc nhanh và vấp
- Không hợp cho đọc số lượng lớn — dùng cho đoạn ngắn
Ba tác dụng cùng lúc
Miệng phải phát ra từng âm nên phát âm được rèn. Câu phải chia nhịp và lên xuống nên ngữ điệu được rèn. Và mắt phải nhìn trước miệng vài từ để biết câu đi về đâu, nên trí nhớ ngắn hạn cũng được rèn. Ba việc này khi đọc thầm thì không xảy ra.
Cách đọc to cho đúng
Bốn nguyên tắc, và cái quan trọng nhất là nguyên tắc đầu: đọc chậm hơn mức bạn muốn.
Khi nào không nên đọc to
Khi mục tiêu là đọc số lượng lớn để tăng vốn từ và quen văn phong, vì đọc to chậm hơn đọc thầm nhiều lần. Hai bài tập này phục vụ hai mục đích khác nhau, nên chia rõ: đọc thầm để lấy lượng, đọc to đoạn ngắn để rèn miệng và nhịp.
Sai lầm thường gặp
- Đọc to nhanh cho giống người bản xứ, khiến lối phát âm cũ quay lại
- Dùng đọc to thay cho đọc mở rộng, làm lượng đọc giảm hẳn
- Đọc to đoạn chưa hiểu nội dung, nên vừa vấp nghĩa vừa vấp âm
Câu hỏi thường gặp
Đọc to có giúp nhớ từ không?
Có, vì từ được mã hoá qua cả kênh nhìn lẫn kênh âm thanh và vận động. Đây là lý do đọc to một danh sách từ hiệu quả hơn nhìn nó, dù chậm hơn.
Vì sao đọc to lộ ra việc đoán mò?
Vì khi đọc thầm bạn có thể lướt qua vài từ mà vẫn nắm ý chung, còn đọc to thì buộc phải phát ra từng từ nên chỗ nào không biết sẽ vấp ngay. Đó là một phép kiểm rất trung thực.
Đọc to bao lâu mỗi ngày?
Năm tới mười phút cho một đoạn ngắn là đủ. Đây là bài tập cường độ cao, kéo dài thì giọng mệt và chất lượng giảm nhanh.
Có nên đọc to khi học ngôn ngữ có thanh điệu không?
Càng nên, vì thanh điệu chỉ kiểm được khi phát ra thành tiếng. Đọc thầm với ngôn ngữ có thanh điệu là bỏ qua đúng phần khó nhất của nó.