Người bản xứ cũng viết theo khung: email công việc, đơn xin nghỉ, bài luận đều có bộ xương quen thuộc. Biết khung nghĩa là bạn chỉ phải nghĩ nội dung, không phải nghĩ cấu trúc.
- Mọi loại văn bản thực dụng đều có khung quen thuộc
- Biết khung thì phần phải nghĩ giảm đi một nửa
- Ba khung đủ dùng: email, đơn từ, bài luận
- Thoát khỏi khung khi bạn bắt đầu thấy nó gò bó
Ba khung nên có sẵn
Học thuộc bộ xương của ba loại này là bạn xử lý được phần lớn nhu cầu viết thực tế, từ công việc tới thi cử.
Khung giúp gì cho người còn yếu
Nó tách hai việc vốn phải làm cùng lúc. Khi có khung, bạn chỉ điền nội dung vào chỗ trống; khi không có khung, bạn vừa nghĩ nội dung vừa nghĩ sắp xếp và thường tắc ở cả hai. Với người đang yếu thì đây là khác biệt giữa viết được và ngồi nhìn trang giấy.
Khi nào nên bỏ khung
Khi bạn thấy khung gò bó chứ không còn giúp gì. Đó là dấu hiệu bạn đã nội hoá cấu trúc và có thể tự sắp xếp theo nội dung. Ở bài thi thì vẫn nên giữ khung, vì người chấm tìm đúng bộ xương đó và viết sáng tạo hiếm khi được thưởng điểm.
Sai lầm thường gặp
- Dùng khung bài luận cho email công việc, khiến email dài dòng và lạc giọng
- Học thuộc cả câu mẫu rồi chèn nguyên vào mọi bài, kể cả khi không hợp
- Bỏ khung quá sớm khi chưa nội hoá được cấu trúc
Câu hỏi thường gặp
Viết theo khung có bị chấm điểm thấp không?
Ngược lại, ở bài thi thì khung giúp điểm cao hơn vì người chấm tìm đúng bố cục rõ ràng. Cái bị trừ điểm là chèn nguyên câu mẫu học thuộc mà không khớp với đề, chứ không phải việc theo bố cục.
Học thuộc câu mẫu có nên không?
Nên với các cụm chuyển ý và cụm mở đầu, vì chúng dùng lại được ở mọi bài. Không nên với cả câu có nội dung cụ thể, vì chúng hiếm khi khớp đề và người chấm nhận ra ngay.
Mỗi loại văn bản cần bao nhiêu khung?
Một khung cho mỗi loại là đủ. Nhiều khung cho cùng một loại thường khiến bạn phân vân chọn cái nào, mà phân vân là thứ khung sinh ra để loại bỏ.
Khung có khác nhau giữa các ngôn ngữ không?
Có, đôi khi khác đáng kể. Email công việc ở một số nước đi thẳng vào việc, ở nơi khác lại cần vài câu hỏi thăm trước. Nên học khung của chính ngôn ngữ đó chứ đừng dịch khung tiếng Việt sang.