Cảm giác tiến bộ là thứ đánh lừa mạnh nhất trong việc học ngoại ngữ. Ở giai đoạn giữa, bạn thường tiến đều mà cảm thấy giậm chân, và chính cảm giác đó khiến người ta bỏ.
- Cảm giác tiến bộ sai nhất ở giai đoạn giữa
- Bốn con số đo được mà không cần ai chấm
- Đo mỗi tháng, không đo mỗi tuần
- Giữ lại mọi bản đo cũ, đó là thứ tạo ra bức tranh
Vì sao cảm giác sai
Giai đoạn đầu có mốc rõ: hôm nay đọc được bảng chữ, tuần này nói được câu chào. Giai đoạn giữa thì tiến bộ nằm ở chỗ bạn vấp ít hơn, hiểu nhanh hơn, những thứ không có mốc để nhận ra. Bạn vẫn tiến đều nhưng không thấy, nên kết luận nhầm là mình đứng yên.
Bốn con số nên thu thập
Bốn thứ này đo được một mình, mất khoảng hai mươi phút mỗi tháng, và chúng cho bức tranh trung thực hơn mọi cảm giác.
Đo tháng, không đo tuần
Đo hằng tuần thì nhiễu lớn hơn tín hiệu: một hôm mệt là con số tụt, và bạn kết luận sai. Đo hằng tháng cho khoảng cách đủ để tiến bộ vượt lên trên nhiễu. Và luôn dùng cùng một đoạn văn, cùng một cách đo, nếu không thì hai lần đo không so được.
Sai lầm thường gặp
- Đánh giá bản thân bằng cảm giác ở đúng giai đoạn mà cảm giác sai nhất
- Đo hằng tuần rồi hoảng vì con số dao động
- Đổi cách đo giữa chừng, khiến chuỗi số liệu mất giá trị so sánh
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì thấy số liệu thay đổi?
Thường hai tới ba tháng mới thấy xu hướng rõ. Đó cũng chính là lý do nên đo: khoảng thời gian đó dài hơn mức kiên nhẫn của cảm giác, nên nếu chỉ dựa vào cảm giác thì bạn bỏ trước khi kịp thấy kết quả.
Con số nào quan trọng nhất?
Số lần dừng giữa câu, vì nó phản ánh mức tự động hoá, thứ khó cải thiện nhất và cũng quyết định nhất tới việc bạn nói có thoải mái hay không.
Điểm bài thi thử có phải thước đo tốt không?
Tốt nếu bạn định thi, nhưng nó chỉ đo phần kỹ năng mà đề kiểm. Nhiều kỳ thi không kiểm nói, nên nếu chỉ dựa vào điểm thì bạn không biết gì về một kỹ năng quan trọng.
Số liệu đi xuống thì có sao không?
Bình thường và thường do hoàn cảnh chứ không do năng lực: một tháng bận, một tháng ốm. Chỉ khi xu hướng đi xuống qua ba tháng liền thì mới đáng xem lại cách học.