Người tự học thường không biết mình có tiến bộ hay không, và cảm giác thì không đáng tin. Bản ghi âm giải quyết chuyện đó: bạn của tháng trước là người chấm công bằng nhất cho bạn của tháng này.
- Ghi một đoạn cố định mỗi tháng và so ba bản gần nhất
- Chấm theo tiêu chí tách bạch, không chấm chung chung
- Nghe lại giọng mình khó chịu — đó là phản ứng bình thường
- Giữ lại mọi bản ghi, đừng xoá bản cũ vì xấu
Ghi cái gì và ghi bao lâu một lần
Chọn một đoạn văn cố định khoảng một phút và một chủ đề nói tự do khoảng một phút. Ghi cả hai vào đầu mỗi tháng, luôn cùng một đoạn văn để so được. Đoạn tự do cho thấy sự trôi chảy, đoạn cố định cho thấy phát âm — hai thứ tiến với tốc độ khác nhau.
Chấm theo tiêu chí nào
Đừng chấm bằng cảm giác hay dở. Tách thành các tiêu chí đo được rồi cho điểm từng cái, vì một bản ghi có thể tiến ở tiêu chí này mà lùi ở tiêu chí kia, và chấm chung chung sẽ giấu mất điều đó.
Vì sao nghe lại giọng mình khó chịu
Giọng trong bản ghi thiếu phần trầm mà xương sọ vẫn truyền cho bạn khi nói, nên nghe mỏng và cao hơn thứ bạn quen. Ai cũng gặp phản ứng này, kể cả người bản xứ. Nó nhạt dần sau vài lần và không phải dấu hiệu giọng bạn có vấn đề.
Sai lầm thường gặp
- Xoá bản ghi cũ vì thấy dở — mất luôn thước đo tiến bộ duy nhất bạn có
- Đổi đoạn văn mỗi lần ghi, khiến hai bản không so được với nhau
- Chấm bằng cảm giác chung chung thay vì tách từng tiêu chí
Câu hỏi thường gặp
Ghi âm bằng điện thoại có đủ tốt không?
Hoàn toàn đủ cho mục đích này. Bạn đang so bản của mình với bản của chính mình tháng trước, nên chất lượng thiết bị không quan trọng miễn là bạn dùng cùng một máy và cùng khoảng cách.
Bao lâu thì thấy khác biệt trong bản ghi?
Thường sau hai tới ba tháng mới nghe rõ, và đó là lý do nên ghi hằng tháng thay vì hằng tuần. So hai bản cách nhau một tuần thì gần như không thấy gì, còn cách nhau ba tháng thì khác biệt hiện ra rõ.
Nên ghi đoạn văn khó hay dễ?
Vừa sức, tức là bạn đọc được mà vẫn phải chú ý. Đoạn quá dễ thì không lộ lỗi, đoạn quá khó thì bạn vấp vì không hiểu chứ không phải vì phát âm, và hai nguyên nhân đó trộn vào nhau sẽ khó chẩn đoán.
Có nên nhờ người khác chấm không?
Rất nên nếu tìm được, vì họ nghe ra thứ bạn không nghe ra. Nhưng bản ghi vẫn cần thiết kể cả khi có người chấm, vì nó cho bạn so sánh theo thời gian mà một buổi nhận xét không cho được.