Có một loại mất điểm khiến người ta tiếc nhất: mất ở những câu vốn làm được, chỉ vì không còn thời gian để đọc tới. Loại mất điểm này không chữa bằng học thêm kiến thức. Nó chữa bằng việc luyện phân bổ thời gian từ ở nhà, và nó thường mang lại kết quả nhanh hơn mọi việc khác trong giai đoạn nước rút.
- Vỡ giờ hầu như luôn bắt nguồn từ một câu duy nhất mà bạn cố đấm cho xong.
- Tự đặt ngân sách thời gian cho từng phần trước khi làm, và đặt mốc kiểm tra giữa chừng.
- Bỏ câu là kỹ năng phải luyện, vì nó đi ngược bản năng và không tự nhiên xuất hiện trong phòng thi.
- Luyện bấm giờ từng phần trước, ghép thành đề đầy đủ sau, đừng làm ngược.
Ba kiểu vỡ giờ và cách nhận ra kiểu của mình
Trước khi chữa thì phải biết mình vỡ theo kiểu nào, và điều này chỉ lộ ra khi bạn ghi lại mốc thời gian trong lúc làm đề ở nhà. Cách làm rất đơn giản: mỗi khi xong một phần, viết ra lề số phút đã trôi. Sau vài đề, dạng vỡ giờ của bạn hiện lên rất rõ. Ba kiểu dưới đây chiếm gần hết các trường hợp, và mỗi kiểu có một cách chữa khác nhau — chữa nhầm kiểu thì tốn công mà không đỡ.
Tự đặt ngân sách thời gian
Ngân sách nghĩa là trước khi bắt đầu, bạn đã biết mỗi phần được tiêu bao nhiêu phút và mốc kiểm tra nằm ở đâu. Cách tính rất thô sơ mà đủ dùng: lấy tổng thời gian trừ đi vài phút dự phòng cuối giờ, chia cho các phần theo tỷ lệ số câu, rồi cộng thêm cho phần bạn vốn chậm và bớt ở phần bạn vốn nhanh. Điểm quan trọng không nằm ở con số chính xác mà ở chỗ có mốc để kiểm tra: khi liếc đồng hồ và thấy mình đang trễ mốc, bạn còn kịp điều chỉnh. Không có mốc thì phát hiện trễ chỉ xảy ra khi đã quá muộn.
Luyện bỏ câu — bài tập khó nhất
Bỏ một câu đang dở dang đi ngược lại bản năng, nhất là khi bạn cảm thấy chỉ cần thêm một phút nữa thôi là ra. Cảm giác sắp ra rồi là cái bẫy tốn kém nhất trong phòng thi, vì nó không đi kèm với bất kỳ thông tin nào về việc bạn còn cần thêm bao lâu. Vì thế bỏ câu phải được luyện thành phản xạ ở nhà, bằng một luật cứng do bạn tự đặt và tuân thủ tuyệt đối trong lúc luyện. Luật thường dùng: đọc lần hai vẫn không có hướng đi thì chọn đáp án khả dĩ nhất, đánh dấu, và chuyển câu ngay lập tức, không thương lượng.
Sai lầm thường gặp
- Luyện đề mà không bấm giờ vì muốn làm cho kỹ. Kỹ năng thời gian không tự sinh ra vào đúng hôm thi.
- Đặt ngân sách xong nhưng không đặt mốc kiểm tra giữa chừng, nên biết mình trễ khi đã quá muộn.
- Để trống câu đã bỏ. Đã bỏ thì vẫn chọn một đáp án khả dĩ rồi mới đánh dấu, phòng khi không quay lại kịp.
Câu hỏi thường gặp
Nên đeo đồng hồ hay nhìn đồng hồ phòng thi?
Tùy quy định từng điểm thi, và điều này bạn cần tra ở thông báo chính thức của kỳ thi mình đăng ký chứ đừng nghe truyền miệng. Điều luyện được từ nhà là thói quen liếc giờ ở đúng hai mốc đã định, thay vì liếc liên tục làm phân tán.
Làm phần dễ trước có phải chiến thuật tốt không?
Tốt với các phần được phép làm theo thứ tự tùy ý, vì nó đảm bảo điểm chắc chắn được thu về trước. Nhưng hãy kiểm tra quy tắc của kỳ thi bạn dự trước khi dựa vào chiến thuật này, vì có kỳ thi bắt buộc theo trình tự.
Luyện bấm giờ ngay từ đầu hay để giai đoạn cuối?
Luyện bấm giờ theo từng phần nhỏ thì nên bắt đầu sớm. Còn làm trọn đề trong điều kiện đúng như thi thì để giai đoạn sau, khi kiến thức đã tương đối, vì làm sớm quá chỉ tạo áp lực mà không cho dữ liệu hữu ích.
Hay bị hồi hộp làm chậm hẳn lại thì sao?
Cách hiệu quả nhất là làm quen điều kiện: luyện đúng khung giờ thi, ngồi bàn tương tự, không dừng giữa chừng. Sự hồi hộp giảm nhiều khi hoàn cảnh trở nên quen thuộc, và mốc kiểm tra thời gian cũng giúp bạn có việc cụ thể để bám vào thay vì để ý tới cảm giác lo.